Pazar , Ağustos 9 2020
Anasayfa / Köşe Yazıları / Hüseyin Arabacı Köşe Yazısı / Askeri Tarih Araştırmalarında Arşiv Belgelerinin Önemi ve Cephede Görevlendirilen Tıbbiyeliler

Askeri Tarih Araştırmalarında Arşiv Belgelerinin Önemi ve Cephede Görevlendirilen Tıbbiyeliler

            Birinci Dünya Savaşı’nın cepheleri arasında sonuca etki etmesi ve içerisinde birden çok harekât (Mayın, Çıkarma, Kara Muharebesi, Hava Saldırısı) gerçekleşen Çanakkale Cephesi ile ilgili yapılan araştırma süreci, muharebelerin sonlanmasından hemen sonra 1916 yılında başlamıştır. Harp Tarihi Dairesi tarafından özellikle cerideler dikkate alınarak yapılan bu çalışmadan başka aradan geçen 105 yılda pek çok yayın içeriğinde Çanakkale Muharebeleri işlenmiştir.

            Muharebe sahasında yaşananları en iyi yansıtan ve yorumlanmamış ham veri kaynağı olan harp cerideleri ve cari evrak üzerinden yapılması gereken araştırma süreci, arşivlerden belge edinme koşullarının iyileştirilmesi sayesinde önemli bir ivme kazanmıştır. Böylece geçmiş dönemdeki kısır döngü içerisinde ortaya konan derleme eserlerin yerine, tarih bilimine katkı sağlayan belgeye dayalı yeni bilgiler ortaya çıkmaya başlamıştır. Özveri ve sabır ile aylar süren harp ceridesi çözümlerinden elde edilen veriler sayesinde meydana çıkartılan Kumkale şehitlerinin defin yerleri buna dair somut örneklerden biridir. Önyargılardan uzak, safi bilginin peşinde koşmanın ödülü olarak ortaya çıkan bu çalışma benzerlerinin ilgililerince yapılması sahadaki mevcut bilgi kirliliğinin de yok olmasına neden olacaktır. Zira arşivlerden sağlanan her belge içeriği, gerek kısır döngü döneminde ortaya çıkmış derleme eserlerin gerekse de menkıbevi yanlış bilgilerin sorgulanmasını sağlamakta ve karşısında durmaktadır. Arşiv belgelerinin tamamının dijitalleştirilip on-line erişime açıldıktan sonra elde edilecek belgelerin tamamının çözüleceği güne kadar sürecek bu önemli hizmet çabasında; ilave olarak tarih biliminin diğer uzmanlık alanlarına giren veri kaynaklarının da (Tahrir, Temettuat ve Nüfus Defterleri, Vakıf Kayıtları, Salnameler ve Mezar Taşları gibi) günümüz diline aktarılarak neşredilmesi, yer adları bilgisi, coğrafi özellikler, idari yapılanma ve demografik yardımcı bilgileri içermesi bakımından muharebe olgusunun tam olarak anlaşılmasına hizmet edecek kolaylaştırıcı unsur olarak önem arz etmektedir.

            Bu bilinç ve amaç doğrultusunda çalışan ve belgeye dayalı bilgiye erişim imkânı sağlayan çanakkaleharbi dijital platformu için, 15 Haziran 1915 tarihinde cepheye sevk edilen tıbbiyeli öğrencilerinin isim listesi ve görevlendirildikleri hastane adlarının yer aldığı belgeyi yayına hazırladık. Harbiye Nezareti’nin 13 Haziran 1915 tarihli onayı ile düzenlenen isim listesi 15 Haziran 1915 tarihinde 5. Ordu Menzil Baştabipliğine gönderilmiştir. 15 Haziran 1915 tarihinde Levazımât-ı Umûmiye Dairesi Üçüncü Şubesine sevk edilen evrakta, tıbbiyeli doktor adaylarına birer adet çanta ve matara verilmesi istenmiştir. Bahse konu tıbbiye öğrencilerinden dokuzunun isim ve sınıf bilgileri ile görevlendirildikleri hastane bilgilerini içerir liste aşağıda verilmiştir.

Adı Sınıfı Numarası Görevlendirildiği Hastane
Salih Zeki Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye 4. Sınıf Talebesi 82 Topçu Mektebi Hastanesi
Kirkor Nigoavze Tabip Fakültesi 4. Sınıf Talebesi 864 Topçu Mektebi Hastanesi
Yorgi Anastasi Tabip Fakültesi 4. Sınıf Talebesi 1007 Topçu Mektebi Hastanesi
Ferhad Ragıb Tabip Fakültesi 3. Sınıf Talebesi 1368 Topçu Mektebi Hastanesi
Gabriel Zakar Tabip Fakültesi 3. Sınıf Talebesi 1407 Topçu Mektebi Hastanesi
Mustafa Salim Tabip Fakültesi 2. Sınıf Talebesi 1416 Gülhane Hastanesi
İbrahim Fazıl Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye 2. Sınıf Talebesi 148 Mühendis Mektebi Hastanesi
Osman Nuri Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye 4. Sınıf Talebesi 90 Dârü’l Fünûn Hastanesi
Mustafa Nail Tabip Fakültesi 2. Sınıf Talebesi 1464 Dârü’l Fünûn Hastanesi

Ayrıca Kontrol Et

SON POSTAL İZİ!

            105 yıl önce 3 Haziran 1915’te Çanakkale’de yaşadıkları hayal kırıklıklarından kurtulmak isteyen İtilaf Devletleri’nin …

1 Yorum

  1. Cemalettin Yıldız

    Teşekkürler Hüseyin ,tarihimizin aydınlanması için yaptığın çalışmaları takdir ediyorum.Kolau gelsin ,yeni çalışmalarını bekliyoruz.Allah yolunu açık etsin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir